کاربرد لیزر در مرمت آثار تاریخی و فرهنگی

 

کاربرد لیزر در مرمت آثار تاریخی و فرهنگی 

از سال 1990 میلادی، مرمتگران آثار تاریخی و فرهنگی جهت تمیز کردن سطوح مختلف، زدودن لایه های اضافی، مستند سازی بوسیله هولوگرافی از مزایای لیزر بهره برده اند.در این برهه از زمان بسیاری از کارگاههای پژوهشی مرمت آثار باستانی مجهز به انواع مختلف لیزر هستند كارشناسان لیزر با همكاری مرمتگران سعی در استفاده بهینه از این پدیده در مرمت اشیاء و بناهای تاریخی دارند.استفاده از لیزر و شناخت تأثیرات آن بر روی مواد تاریخی هنوز در ابتدای راه است و به دلیل ماهیت خاص این آثار و تأثیرات ناشناخته و احتمالی نور لیزر بر روی آنها، باید با احتیاط در این راه گام برداشت. 

 

مهمترین لیزر مناسب مرمت

لیزرهای ضربه‌ای (پالسی) از مهمترین انواع لیزرهای هستند که در مرمت آثار تاریخی و فرهنگی کاربرد دارند كه می‌توانند ضربه‌هایی با مدت اثر كمتر از 100 نانو ثانیه تولید كنند. البته انتخاب لیزر بستگی به نوع كار دارد ولی مهم‌ترین آنها، لیزر اگزایمر با طول موج  mn248 یا mn 193 ، لیزر YAG: Nd با طول موج 064/1 نانومتر یا لیزر(TEA-CO2( با طول موج 6/10 نانومتر هستند.

 

موارد استفاده از لیزر در مرمت

هولوگرافی 

هولوگرافی یا تصویر برداری سه بعدی،  با پرتوهای زیر قرمز، فرابنفش و نور مریی برای مستند سازی و مطالعات آسیب‌شناسی اشیاء تاریخی به كار می‌رود.

روشهای هولوگرافی برای آزمایش‌های غیر مخرب جهت ثبت جزییات اشیاء  عبارتند از:

  • روش هولوگرافی تصویری
  •  هولوگرافی تداخل‌سنجی

 تمیز كردن سطوح مختلف

به كمك پرتوهای لیزر می‌توان لایه‌های به ضخامت چند نانومتر را از اشیاء جدا كرد. این لایه‌ها شامل لایه‌های چربی و گردو غبار و كثافت روی اشیاء یا لایه‌های خوردگی روی فلزات یا لایه‌های رنگ قدیمی هستند. هر مرمتگری كه قصد استفاده از لیزر برای تمیز كردن سطوح و لایه‌برداری را دارد باید از ابتدا تصور درستی از نتایجی كه از استفاده از لیزر به دست خواهد آمد، داشته باشد. مرمتگر باید به خوبی با روش‌های سنتی و جدید مرمت آشــنا باشد.باید در ابتدا سطح شیء به خوبی بررسی شود. تركیبات شیمیایی، نوع تخریب، درجه هوازدگی، و فرسایش سنگ باید دقیقاً تعیین شود. بدین منظور باید آزمایشهای كاملی از شیء به عمل آید و دلایل تغییرات یا آسیبهای موجود در آن به خوبی شناسایی شود.

آشکار کردن لایه های پنهان نقاشی دیواری

در تمیز كردن یا آزادسازی لایه‌های پنهان نقاشی باید به تغییر رنگ رنگدانه‌ها و تأثیر پرتو لیزر بر روی بست و دیگر مصالح توجه شود. مثلاً در آزمایشی كه بر روی نمونه‌های نقاشی دیواری انجام شد، تغییر رنگ قرمز هماتیت به خاكستری در شدتهای بسیار پایین مشاهده شده است. در مورد سفید گچی، هیچگونه تغییری مشاهده نشده است. در نقاشیهای رنگ و روغن، به دلیل وجود بست روغنی كه انرژی پرتوها را با درصد بسیار بالایی جذب می‌كند، پرتوهای لیزر صدمات جدی بر روی لایه‌های رنگ اصلی ایجاد كرده‌اند. در برخی نقاشیهای آبرنگ، پرتوهای لیزر باعث تیره شدن رنگدانه‌های معدنی قرمز و زرد (شنگرف و سرنج) و كمرنگ شدن رنگدانه‌های نیل شده‌اند.

 

نوشته های مرتبط

دیدگاه ها بسته شده اند